عنوان مقاله: Cumin cultivation: Present status and future prospects
نویسندگان: Mohit Kumar و همکاران
نشریه: The Pharma Innovation Journal، سال ۲۰۲۱
.
زیره سبز (Cuminum cyminum L.) یکی از مهمترین گیاهان دارویی و ادویهای در دنیاست که به خانوادهی چتریان تعلق دارد و در مناطق خشک و نیمهخشک رشد میکند. این گیاه که اغلب در اواخر فصل زمستان و به صورت بینکاشت با گیاهانی مانند جو، نخود، لوبیا و ذرت کشت میشود، به دلیل ارزش اقتصادی بالا و سودآوری مناسب برای کشاورزان، به طور گسترده در ایالتهای گجرات و راجستان هند مورد توجه قرار گرفته است. همچنین، این مقاله با هدف یکپارچهسازی اطلاعات پراکنده در زمینهی کشت زیره، مروری جامع بر ویژگیهای مورفولوژیک، ارزش غذایی، گونهها، عملکرد، چالشهای تولید و فرصتهای تحقیقاتی آینده ارائه میدهد.
زیره سبز گیاهی یکساله، کوچک، بدون خار و نیمهبوتهای است که ساقههای نازک آن در مراحل اولیه سبز و در بلوغ خاکستری میشود. گلهای آن صورتی یا سفید و در یک سطح یکنواخت ظاهر میشوند. میوه زیره که به اشتباه “دانه” نامیده میشود، شکلی بیضی یا دوکی دارد و در مرحله بلوغ به دو قطعه مجزا تبدیل میشود که هر یک حاوی یک بذر است. این دانهها قهوهای رنگ و دارای شیارهای طولی هستند و بیشترین شباهت را به بذر زیره سیاه اروپایی دارند. ویژگیهای ظاهری و ساختار ساقه و برگ زیره موجب میشود که در شرایط آبوهوایی سخت نیز مقاومت نسبی از خود نشان دهد.
دانه زیره سبز دارای ترکیبات غذایی غنی شامل آهن (۶۵–۶۷ میلیگرم در هر ۱۰۰ گرم)، کلسیم، منیزیم، پتاسیم، روی، ویتامینهای B1، B2، B3، B6، C، E و K است. تنها یک قاشق چایخوری پودر زیره میتواند بیش از ۱۷٪ نیاز روزانه بدن به آهن را تأمین کند. از منظر دارویی، زیره سبز خاصیت ضد نفخ، ضد التهاب، بهبود هضم، ضد قارچ، ضد باکتری، ضد سرطان و آنتیاکسیدانی دارد. اسانس آن برای درمان بیماریهای گوارشی، ریوی، تب، تهوع و اختلالات نفخ مفید است. همچنین ترکیبات فنولیک، اسیدهای چرب و آمینواسیدهای آن در تحقیقات زیستی نیز توجه زیادی را به خود جلب کرده است.
هند از سال ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۹ پیشروترین کشور در تولید و صادرات زیره در جهان بوده است. در این بازه، سطح زیر کشت از ۶.۴ به ۱۰.۲۷ میلیون هکتار افزایش یافته (رشد ۶۰٪)، و تولید از ۴.۷ به ۶.۰۸ میلیون تن رسیده (رشد ۲۸٪). همچنین صادرات از ۱.۴ به بیش از ۶.۵ میلیون تن افزایش یافته که نشاندهنده رشد بیش از ۴۶۰٪ در حجم و بیش از ۶۰۰٪ در ارزش مالی است. ایالت گجرات با عملکرد ۱.۰۴ تن در هکتار در صدر قرار دارد، در حالی که راجستان دارای بیشترین سطح زیر کشت است. با این وجود، عملکرد از ۰.۸ به ۰.۶ تن کاهش یافته که نیاز به اصلاح سیستمهای کاشت و مدیریت دارد.
ارقام مختلف زیره با توجه به عملکرد، محتوای اسانس، مقاومت به آفات و دوره بلوغ انتخاب شدهاند. از جمله مهمترین ارقام میتوان به RZ-209 با عملکرد ۶۵۰ کیلوگرم در هکتار و ۴٪ اسانس، و GC-4 با عملکرد ۱۲۵۰ کیلوگرم در هکتار و بیشترین اسانس (۴.۲٪) اشاره کرد. برخی ارقام برای خاکهای سبک، برخی برای شوری ملایم و برخی برای مناطق کمآب مناسباند. این تنوع ژنتیکی، پایهای برای برنامههای اصلاح نژاد، مقاومسازی و بهرهوری بالاتر فراهم کرده است.
برای موفقیت در کشت زیره، آمادهسازی دقیق زمین شامل ۳–۴ مرحله شخم، تسطیح با لیزر، کنترل علفهای هرز، ضدعفونی بذر با قارچکشهایی مانند Bavistin و Trichoderma viride و تیمار بذر با باکتریهای زیستی توصیه میشود. همچنین انتخاب ابزار مکانیزه نظیر بذرپاشهای دقیق و روتاواتور برای بستر مناسب، استفاده از آبیاری قطرهای در مراحل حساس گلدهی و میوهگذاری و نظارت بر دمای خاک و شوری، کلید موفقیت در بهرهوری بالاست. نیاز است مکانیزاسیون برای برداشت نیز ارتقاء یابد.
کاهش بهرهوری، خسارت بیماریهای قارچی، کمبود مکانیزاسیون، و نوسانات اقلیمی از مهمترین چالشها هستند. تحقیقات آتی باید بر اصلاح نژاد، تکنولوژیهای بذر، پرایمینگ، توسعه ابزارهای مکانیزه برای مزارع کوچک، بهینهسازی آبیاری و مبارزه بیولوژیک با آفات تمرکز کند. همچنین استانداردسازی کیفیت بذر و فرآیندهای پس از برداشت از ملزومات صادرات پایدار است.
توجه: این مطلب به صورت خودکار از
شبکه خبری آموزشی گیاهان دارویی
برداشته شده است. برای مشاهده نسخه اصلی، لطفاً
این آدرس را ببینید: %%POSTURL%%