به نقل از شبکه خبری آموزشی گیاهان دارویی:
دارچین یکی از پرکاربردترین ادویهها در سراسر جهان است که از پوست داخلی درختان جنس Cinnamomum بهدست میآید. با وجود ظاهر نسبتاً مشابه انواع دارچین، گونههای مختلف آن تفاوتهای مهمی در ترکیبات شیمیایی، خواص حسی، ارزش غذایی و قیمت دارند. دو گونه رایج در بازار جهانی، Cinnamomum zeylanicum (دارچین سیلان یا اصل) و Cinnamomum cassia (دارچین کاسیا) هستند. استانداردهای بینالمللی برای هرکدام از این دو گونه، تقسیمبندی خاصی ارائه دادهاند و استفاده از جایگزینها را نیز تحت ضوابط مشخصی مجاز میدانند. تفاوت بارز میان این دو گونه در میزان ترکیب کومارین و ویژگیهای فیزیکی و طعمی آنهاست. کومارین مادهای است که در مقادیر بالا میتواند برای سلامت انسان مضر باشد و به ویژه بر کبد تأثیر منفی دارد. دارچین کاسیا حاوی مقدار بیشتری از این ماده است، در حالی که نوع سیلان بسیار ایمنتر محسوب میشود. از سوی دیگر، قیمت بالاتر دارچین سیلان باعث شده این گونه بیشتر در معرض تقلب و ناخالصی قرار گیرد. این تقلبها نه تنها کیفیت محصول را کاهش میدهند، بلکه ممکن است برای سلامتی مصرفکنندگان نیز خطرناک باشند. آگاهی از تفاوتهای این دو نوع دارچین برای انتخاب سالمتر و ایمنتر توسط مصرفکنندگان ضروری است.
نکات مهم
در قوانین مربوطه، تعاریف دارچین بهصورت جداگانه مشخص شدهاند، بنابراین استاندارد UNE ISO 6539 گونهی Cinnamomum zeylanicum را تنظیم کرده و آن را به سه نوع تقسیم میکند: نوع سیلان یا سریلانکا که به عنوان دارچین واقعی شناخته میشود، نوع سیشل و نوع ماداگاسکار. در مقابل، استاندارد UNE ISO 6538 گونهی C. cassia را تنظیم کرده و آن را بر اساس منشأ به سه نوع دیگر تقسیم میکند: نوع چین، نوع اندونزی و نوع ویتنام.
علاوه بر این، دارچین یکی از چهار ادویهای است که جایگزین برای آن مجاز است. در زمان عرضه به بازار، برچسب محصول باید (۱) جایگزین بودن آن و (۲) مواد آلی موجود در آن را مشخص کند. این جایگزین نباید با ادویههای دیگر مخلوط شود. دو گونهی ذکرشده از دارچین از نظر ظاهری به یکدیگر شبیهاند، اما ویژگیهای فیزیکوشیمیایی، حسی و همچنین قیمت آنها در بازار متفاوت است.
پوست درخت C. zeylanicum از لایههای نازک زیادی تشکیل شده که به راحتی میشکنند، رنگ آنها قهوهای روشن است و طعمی شیرین و عطری ملایم دارند. در مقابل، پوست C. cassia تیرهتر، ضخیمتر و از یک لایهی سخت و شکستنناپذیر تشکیل شده که طعمی تندتر و عطری قویتر دارد. در حالت چوب (sticks)، تشخیص این دو آسان است، اما در حالت پودر، افتراق آنها بسیار دشوار میشود، هرچند C. zeylanicum رنگ روشنتری نسبت به C. cassia دارد.
با وجود تفاوتهای حسی، تفاوت اصلی بین آنها قیمت تجاری و میزان کومارین آنهاست. Cinnamomum cassia ارزانتر است و به همین دلیل به طور فزایندهای در بازار اروپا رایج شده است، در حالیکه دارچین C. zeylanicum قیمت بالاتری دارد و به همین دلیل بیشتر در معرض تقلب با نوع اول قرار دارد. دارچین C. zeylanicum اغلب با قسمتهای ارزانتر گیاه و همچنین پوست درخت C. cassia که زبرتر، ضخیمتر و کمعطرتر است، تقلب میشود. همچنین پودر آن با موادی مانند سینامآلدئید یا صدفهای چوبی با طعم شکر، پوست گردوی آسیابشده یا ریزوم گالانگا تقلبی میشود.
علاوه بر قیمت، تقلب در دارچین میتواند یک مسئلهی بهداشتی نیز باشد، چرا که برای مثال C. cassia حاوی مقدار بالاتری از ترکیب سمی برای کبد به نام کومارین است که غلظت آن هزاران برابر بیشتر از C. zeylanicum گزارش شده است. در مورد کومارین، این ماده یک متابولیت ثانویهی طبیعی است که در بسیاری از گیاهان – به ویژه برخی گونههای دارچین – یافت میشود. این ماده توسط سازمان ایمنی غذای اروپا (EFSA) به دلیل سمی بودن برای کبد انسان، تحت نظارت قرار گرفته و مقدار قابل تحمل روزانه (TDI) آن را برابر با ۰.۱ میلیگرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن تعیین کرده است. در حالیکه C. cassia دارای محتوای بالاتری از کومارین (۱٪) است، غلظت آن در C. zeylanicum بسیار پایینتر (۰.۰۰۴٪) است، که این نوع را به گزینهای ایمنتر و مفیدتر برای مصرف منظم تبدیل میکند.
منبع:
Miguel Hernández University of Elche, Institute for Agri-Food and Agro-Environmental Research and Innovation (CIAGRO-UMH), Food Quality and Safety Research Group, Carretera de Beniel, km 3.2, Orihuela, 03312 Alicante, Spain
تقلب در دارچین (Cinnamon) تهدیدی جدی برای اصالت مواد غذایی، سلامت مصرفکننده و سلامت بازار محسوب میشود. این مطالعه با هدف تفکیک گونههای Cinnamomum zeylanicum (دارچین سیلان) و Cinnamomum cassia (دارچین کاسیا) از طریق بررسی و کمیسازی ترکیبات شیمیایی، شامل ترکیبات فرّار، غیرفرّار و آنالیز حسی انجام شد. اسیدهای مالیک (Malic acid) و بوتیریک (Butyric acid)، قندها (Sugars) و مونوترپنها (Monoterpenes) در C. zeylanicum بیشتر بودند، در حالی که آلدئیدها (Aldehydes)، سزکوییترپنها (Sesquiterpenes) و کومارین (Coumarin) در C. cassia بیشتر مشاهده شدند. تحلیل حسی (Sensory analysis) نیز تفاوت مشخصی در رایحه و شدت آنها را تأیید کرد؛ به طوری که C. zeylanicum عمدتاً با رایحه «مرکباتی» (Citrus) و شدت بالا شناخته شد، در حالی که C. cassia با رایحه «شیرین» (Sweet) همراه بود.
۴ ترکیب فرّار از مجموع ۵۲ ترکیب، فقط در C. zeylanicum وجود داشتند:
و ۹ ترکیب فقط در C. cassia یافت شدند:
مطلب شناسایی دارچین اصل از تقلبی و فرعی (تجربیات بازار اسپانیا) اولین بار در شبکه خبری آموزشی گیاهان دارویی منتشر شد.