به نقل از شبکه خبری آموزشی گیاهان دارویی:
کتاب “مارچوبه” تألیف فرامرز سیدی، یونس محمدنژاد، و ناصر ظریفینیا در سال ۱۳۸۷ توسط موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر زیر نظر سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، وزارت جهاد کشاورزی منتشر شده است. این کتاب به بررسی جامع جنبههای مختلف کاشت، داشت و برداشت مارچوبه پرداخته و اطلاعاتی درباره خصوصیات گیاهی، نیازهای اقلیمی و خاکی، روشهای تکثیر، مدیریت تغذیه، کنترل علفهای هرز و بیماریها، و فرآوری پس از برداشت ارائه میدهد. هدف این کتاب ارائه راهکارهای علمی و عملی برای کشاورزان و محققان علاقهمند به کشت و توسعه این گیاه ارزشمند است.
مارچوبه (Asparagus officinalis) یکی از سبزیجات با ارزش غذایی بالا است که در بسیاری از نقاط جهان کشت میشود. این گیاه چندساله از خانواده سوسنیان (Asparagaceae) بوده و به دلیل ارزش تغذیهای، دارویی و اقتصادی بالا، به عنوان یکی از محصولات زراعی مهم شناخته میشود. ساقههای جوان آن برای مصرف خوراکی برداشت شده و عمدتاً بهصورت تازه، کنسروی یا منجمد به بازار عرضه میشوند.
مارچوبه دارای دو نوع ساقه هوایی است: یکی خوراکی و دیگری غیرخوراکی که شامل برگهای تغییرشکلیافته به نام کلادوفیلها است. این گیاه دارای سیستم ریشهای گستردهای است که شامل سه نوع اصلی است:
کاشت مارچوبه از سه روش اصلی انجام میشود که هرکدام مزایا و معایب خاص خود را دارند:
در این روش، بذرها مستقیماً در زمین اصلی کشت میشوند و پس از یک سال رشد، تاجهای ریشهای حاصل برای کشت نهایی منتقل میشوند. این روش معمولاً در مناطقی که دارای خاکهای سبک و زهکشی مناسب هستند، توصیه میشود. معایب این روش شامل زمانبر بودن رشد و هزینه بالای نگهداری اولیه است.
در این روش، بذرها ابتدا در سینیهای نشا در گلخانه کشت شده و پس از رشد اولیه، به زمین اصلی منتقل میشوند. مزایای این روش شامل کاهش میزان بیماریها، افزایش یکنواختی رشد و کاهش نیاز به بذر است. نشاها معمولاً ۱۰ تا ۱۲ هفته بعد از کاشت آماده انتقال به زمین اصلی هستند.
این روش متداولترین روش تولید مارچوبه است که در آن تاجهای ریشهای یکساله که از بذر در خزانه رشد یافتهاند، پس از یک سال به زمین اصلی منتقل میشوند. مزیت این روش کاهش دوره انتظار برای برداشت و افزایش درصد موفقیت است.
مارچوبه گیاهی است که نیاز آبی متوسطی دارد. در مناطقی با تابستانهای گرم، آبیاری منظم برای رشد بهتر آن ضروری است. نیاز آبی مارچوبه بسته به شرایط اقلیمی و نوع خاک متفاوت است، اما به طور کلی در طول فصل رشد سرخسی به ۵۰ سانتیمتر آب در طول فصل نیاز دارد. در سیستمهای آبیاری مدرن، استفاده از آبیاری قطرهای برای مدیریت بهتر مصرف آب توصیه میشود.
منبع:
سیدی، ف.، محمدنژاد، ی.، و ظریفینیا، ن. (۱۳۸۷). مارچوبه. موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، وزارت جهاد کشاورزی.
مطلب خلاصهای جامع از تولید تا برداشت مارچوبه اولین بار در شبکه خبری آموزشی گیاهان دارویی منتشر شد.